recente columns      

> COLUMNIST
> STARTPAGINA

Op deze pagina treft u steeds de meest recente column(s) aan.

Voor de columns van de afgelopen twee jaar: Misschien snap ik het wel niet


De orde van de dag
(30 september 2017
)

De kamer, gehoord de beraadslagingen, besluit zus en zo of dit en
dat, en gaat over tot de orde van de dag. Zo gaat het regelmatig in het
parlement. Vast ook in 1917, toen in de grondwet de vrijheid van
onderwijs werd vastgelegd. Het was de tijd van de schoolstrijd.
Openbaar en christelijk onderwijs werden financieel gelijk gesteld.
Tegelijkertijd werd, als compromis, het algemeen mannenkiesrecht
ingevoerd. Vrouwen volgden een paar jaar later.
Die gelijkstelling van het onderwijs nam soms bizarre vormen aan. Ik
ken verhalen van schoolmeubilair dat werd vernieuwd, niet omdat het
aan vervanging toe was, maar omdat het op de andere school ter
plaatse, waar de banken wél versleten waren, ook gebeurde.
Bij ons op de christelijke school leerden we, natuurlijk, het Wilhelmus,
de coupletten één en zes, en we leerden wat een acrostichon is, en ik
begreep niet wat ‘oorlof mijn arme schapen’ betekende, en ook de
betekenis van ‘van Duitsen bloed’ was in raadselen gehuld. Maar we
zongen het wel!
Er wordt een kabinet geformeerd. Tenminste, daar mogen we van
uitgaan. Het enthousiasme druipt nog niet van de partijleiders af. Dat
Wilhelmus schijnt ook in het regeerakkoord te komen. Het is nog niet
helemaal duidelijk of het ook gezongen moet gaan worden, en ook
niet of dat elke dag gaat gebeuren (lijkt me wat veel van het goede),
maar mij lijkt het wel een goede zaak dat het in ieder geval ook
gezongen wordt. Zoveel gebeurt dat niet meer op onze scholen!
Wat wij ook leerden was rekenen. Dat je bijvoorbeeld een paar dingen
wilt kopen, en dat je dan moest zien of dat wel kon, uitgaande van de
inkomsten die je had. Ook dat lijkt me een goede zaak. Deze week
bleek het een probleem dat er twee miljard naar de zorg extra moet.
De Tweede Kamer had enthousiast besloten dat het niveau van de
ouderenzorg moest verbeteren, en had een soort blanco cheque
uitgeschreven. Nu zitten de formerende partijen met de gebakken
peren, want waar moet dat geld vandaan komen? Zoiets kun je
misschien beter eerst uitrekenen voordat je het toezegt. Maar het was
natuurlijk wel heel goed dat in de verkiezingstijd dankzij dat manifest
van Hugo Borst en die mevrouw wier naam ik vergeten ben de
ouderenzorg de aandacht kreeg die nodig is.
In die verkiezingstijd werd ook door verschillende partijen gezegd dat
het eigen risico niet omhoog mag. Of zelfs moet worden verlaagd. En
nu blijkt weer dat er een soort automatisme bestaat waardoor de
partijen niet eens kúnnen besluiten om het te verlagen. Op de een of
andere manier is dat eigen risico gekoppeld aan de totale zorgkosten.
Ik begrijp het niet, maar ik ben ook geen politicus.
Maar aan de hand van die twee miljard en dat eigen risico kun je je
wel afvragen of al die politici zelf wél echte politici zijn. Beleid en
ideeën worden toch ergens op gestoeld, zou je verwachten.
En terwijl we ons hier druk maken om onze zorgkosten gedragen
elders in de wereld twee politieke leiders zich als kleine kleuters met
grote monden.
Een tijdje terug had ik het over schaken en dammen. En dat schaken
veel efficiënter is, omdat niet de hele tegenpartij hoeft te worden
uitgeroeid, iets dat Donald Trump dreigt met Noord-Korea te doen. Ik
zou willen voorstellen dat Trump en Kim Jong-un in een onderling
duel, wat mij betreft achter het schaakbord, gaan uitmaken wie de
sterkste is. En vervolgens overgaan tot de orde van de dag.

Commissarissen
(7 oktober 2017
)

Vroeger was een commissaris van de koningin een oude wijze man.
Althans, zo kwam dat op mij over. Iemand die gepokt en gemazeld
was in de politiek.
De laatste jaren verbaas ik me er over dat dat niet meer zo is. Het zijn
geen oude wijze mannen meer. We hadden Toxopeus, daarna
Vonhoff, beide stevige VVD’ers. Vervolgens PvdA’er Hans Alders.
Daarna Max van den Berg, de man van het Verkeerscirculatieplan in
Groningen, toen een jonge jongen met lang haar en een grote baard.
En tegenwoordig is René Paas onze commissaris. Een CDA’er die
zijn sporen verdiende bij het CNV. Het lukt me niet echt om in hem
een wijze oude man te zien. Ik denk dat hij het zelf ook niet eens zou
willen.
Eigenlijk is het heel simpel: naarmate je zelf ouder wordt verleggen de
criteria zich. Langzamerhand zijn er meer jongere wijze mensen dan
oudere. Hoewel ik daar als jonge oudere uiteraard wel weer mijn
twijfels bij heb.
Zo vind ik dat er heel wat afgekletst wordt in deze wereld. Eén
avondje tv met De Wereld Draait Door en je weet genoeg. Pijnlijk, hoe
Matthijs van Nieuwkerk bij een mevrouw, die zich met behulp van
haar therapeut opeens herinnert dat ze als kind ooit misbruikt is,
vooral doorvraagt over de details van die herinnering. En met dat
dagelijkse gezuig verdient de man ook nog eens een vermogen per
jaar.
En ik zag Leo Blokhuis Nederland doorkruisen op zoek naar
Calvinisme. De sympathieke popmuziekdeskundige is daarvoor
gevraagd omdat zijn vader dominee was. In de kerk van zijn jeugd
klonk het orgel. Blokhuis vertelde dat hij het niet kon helpen, maar dat
het hem niet lukte om het lelijk te vinden. Zo’n zin moet je een paar
keer horen om hem te snappen. “Je hoeft je niet te schamen!” zou ik
hem willen toeroepen: “Je mag orgelmuziek bést mooi vinden!”
Terug naar de politiek. Oud-bewindslieden zoeken nieuw werk. “De
banencarrousel van het partijkartel,” aldus Baudet. De tot vervelens
toe stralende mevrouw Klijnsma is straks oud-staatssecretaris (van
sociale zaken) en wordt alvast commissaris in Drenthe. Zij volgt
Tichelaar op die moest aftreden, omdat hij had gesjoemeld met het
een of ander. Een andere jongere oudere politicus, Robin Linschoten,
heeft ook gesjoemeld. Hij vormde ooit samen met Loek Hermans de
jonge aanstormende garde in de VVD. Hermans werd later
commissaris in Friesland, Linschoten werd adviseur via een stuk of
wat bv’tjes.
Hij heeft te weinig belasting betaald. Dat is nog voorstelbaar ook.
Niemand vindt het leuk om belasting af te dragen en je wordt er ook
mismoedig van wat er allemaal naar het rijk moet als je eens iets
onderneemt. BTW bijvoorbeeld. Ik geloof dat het bij Linschoten ook
met BTW te maken had. Hij is veroordeeld tot een fikse boete en
bovendien ook nog een paar maanden celstraf. Een mens kan diep
vallen. Hij had nog geprobeerd zijn boekhouder de schuld te geven.
Die had de aangiftes niet goed ingevuld! Dat vind ik dan weer erg
kinderachtig. Gelukkig bleek dat dat niet klopte. De boekhouder had
hem juist gewaarschuwd: “Aan deze gegevens heb ik niet genoeg om
een juiste aangifte te kunnen doen.”
Het zijn sterke benen die de weelde kunnen dragen. En je hoort ook
alweer mensen zeggen dat het zo sneu is. Al die publiciteit, hij is toch
wel genoeg gestraft intussen.
Hoe het ook zij, in de banencarrousel voor oud-politici speelt hij (ook
ooit staatssecretaris van sociale zaken!) geen rol meer.

Grijs
(14 oktober 2017
)

Het is zaterdag 7 oktober. Ik verdeel mijn tijd tussen het schrijven van
dit verhaal en het voorbereiden van de kerkdienst van morgen.
Het kabinet staat in de startblokken. Er is al veel uitgelekt. Grappig om
de koppen in de kranten te lezen: ‘De hypotheekrente wordt
aangepakt!’ Er stond nog net niet ‘afgeschaft’, want dat is uiteindelijk
de bedoeling, maar dan gaat het natuurlijk niet over de
hypotheekrente als zodanig, maar over de aftrek daarvan, waarvan
vooral rijkere leners profiteren.
Ik ken mensen die een duurder huis kochten om meer hypotheekrente
te kunnen aftrekken. Alsof je door meer bier te drinken, en aldus meer
statiegeld genererend, bij je volgende kratje ook maar een cent
goedkoper uit bent.
Maar krantenkoppen zorgen vaker voor misverstanden: ‘In
Amsterdam komen dit jaar geen gekleurde Pieten meer mee met
Sinterklaas’. Bedoelen ze nou geen zwarte of gaat het echt over de
veelkleurige exemplaren die we de laatste jaren zagen. En komen er
dus juist wél weer zwarte Pieten?
Soms ligt het ook aan mezelf. Toen ik de tekst las: ‘Advocaat roept
Sneijder niet op’ dacht ik even dat er iets met corruptie aan de hand
was, niet bepaald ondenkbaar in de wereld van het grote geld. Maar
het ging over de opstelling van het Nederlands elftal, waar we het
verder maar niet over zullen hebben. Ik heb het ook vaak als ik iets
lees in de trant van ‘Bestuurders in de fout’ of iets dergelijks. Soms
gaat het dan echt gewoon over chauffeurs die, om een file te
vermijden, gevaarlijke capriolen uithalen.
In een krantenbericht over een cantatedienst las ik dat “op de
concertmeester en de organist na de orkestleden vergevorderde
amateurs zijn”, alsof die violiste en organist, die om den brode spelen,
niet zo gevorderd zijn…
Nu het nieuwe kabinet er aan komt blijkt er bij de Verenigde Naties
een club te bestaan, de Vrouwenorganisatie, wier enige doel is er op
toe te zien dat de verdeling mannen-vrouwen in de wereld eerlijk
geschiedt. Er is ook een Nederlandse afdeling en die let er stevig op
of Rutte wel genoeg vrouwen in zijn nieuwe kabinet opneemt. Want
dat is voor veel mensen een belangrijk criterium: gelijkheid tussen de
seksen. Rutte-II heeft het goed gedaan, want 46% van de
bewindslieden (ministers én staatssecretarissen) was vrouw! Jammer
natuurlijk dat het geen 50% was, en ook jammer dat de verhouding bij
de ministers minder goed was dan bij de staatssecretarissen… Maar
hoe je het ook wendt of keert: positieve discriminatie is ook
discriminatie.
En nou we het toch weer over discriminatie hebben: deze week ging
het over de toneelwereld, die zo ontzettend wit is, zowel op het
podium als in de zaal. Daar ontkom je haast niet aan. In ons land
wonen nog steeds meer witte mensen dan gekleurde. En het gaat
altijd over de vergrijzing. Ook bij klassieke concerten. Daarvan zijn er
ook erg veel, van die grijze witte mensen. En als dat nou net de
mensen zijn die van klassieke muziek houden, of van toneel, wat is
dan het probleem?
Ik ben organist in een niet al te grote kerk op het Hogeland. Ik heb
nooit geteld hoe het met de verhouding man-vrouw zit. Wel is de grote
meerderheid, zo niet iedereen, behoorlijk blank, en we zijn ook redelijk
grijs met zijn allen. Desondanks speel ik er met veel genoegen, elke
week weer! En morgen ook nog twee heerlijke cantatediensten, met
een orkest vol vergevorderde amateurs, en waarschijnlijk een wat grijs
auditorium…

Muziekquiz
(21 oktober 2017
)

Mooi! Een quiz over muziek. Ik zag de aankondiging en verheugde
me er op. In het kader van een of andere Top-zoveel lijst van
klassieke muziek zou er deze week een dagelijkse quiz te zien zijn.
Net zoals ook ‘De slimste Mens’ een dagelijks passerend genoegen
was. Daar had ik wel wat Megabytes van mijn beperkte internetbundel
voor over. Enthousiast zat ik klaar op de bank.
Eén presentator, twee teams, aangevoerd door een min of meer
bekende Nederlander, beide weer vergezeld van een secondant in de
vorm van nog niet zo bekende musici in spe. In de eerste uitzending
die ik zag waren dat twee zangeresjes, en ik begreep toen ook dat die
secondanten steeds vrouwen zouden zijn. Waarschijnlijk voor het zo
broodnodige evenwicht.
Gaandeweg bleek het niet te gaan om de muziek als zodanig, maar
om de vraag welk muziekstuk de favoriet was van één van de drie
uitgenodigde willekeurige gasten. Een stevige mevrouw waarvan ik
niet meer weet wat ze deed, een wat brave man, een boer, met
koeien (“Hebben ze een naam? Zit er ook een Elise bij?”) plus nog
een man met vrij lang haar die er uitzag of hij het leven stevig geleefd
had en die in het dagelijks leven vuilnisman bleek te zijn. De arme
mensen moesten plaatsnemen op onhandige hoge krukken. Vooral de
mevrouw twijfelde de hele uitzending of ze zou gaan zitten of er alleen
tegenaan zou blijven hangen.
De Radetzkymars was één van de tophits waarvan het de vraag was
wiens favoriet dat was. Het fragment inspireerde de teams tot een
lollige polonaise. En er was het thema van de Mondschein Sonate van
Beethoven. “Zwartgallig en cynisch, uitzichtloos, drank, latent
agressief”. De teamcaptains hoorden het allemaal in het mooie
gevoelige thema.
Die captains waren Mike Boddé en Jeroen van Merwijk, de
presentator was Floris Korte, de opgewonden liefhebber die ook bij
Paul Witteman vaak aanwezig is om interessante maar vooral leuke
en vrolijke weetjes te melden. Hij noemde de Radetzky Mars ook zijn
eigen favoriet. Jeroen van Merwijk hoorde er fascisme in (“logisch
voor een Oostenrijker”), en er was een stukje van Mozart, zijn tweede
hoornconcert: “Een suikerzoet muziekje, met daaronder een hoop
ellende.”
De vuilnisman hield van klassiek (“Also sprach Zarathustra!”), maar
ook van heavy metal. Hij vond Radio 4 de enige veilige muziek voor in
de auto.
De teams kregen één minuut (die trouwens maar 40 seconden
duurde) om vragen te stellen. De anonieme kandidate was een stuk
humoristischer dan de grappende en grollende Bekende
Nederlanders die vooral zichzelf erg leuk vonden.
“Speelt u een instrument? “Ja” “Op welk niveau?” “Gewoon, in de
woonkamer, op de begane grond!”
We konden de kandidaten bekijken terwijl die hun veronderstelde
favoriete  muziekje te horen kregen. Uit de gelaatsuitdrukking
moesten we proberen te destilleren of ze dat muziekje inderdaad mooi
vonden of niet. De stereotiepe vuilnisman (“De grootste verrassing
van vandaag!”) bleek niet de liefhebber van Radetzky, hij luisterde er
grijnzend naar, maar hij hield van Mozarts hoornconcert.
Al met al was het een quizje waarbij we konden genieten van drie
korte fragmentjes van drie bekende muziekjes. Het viel me niet mee,
en dat zou je een understatement kunnen noemen.
Ik vraag me af waarom altijd eerst de afdeling leuk en lollig er
overheen moet voor we zo’n programma voorgeschoteld krijgen. Wie
zit er nou echt te wachten op die stompzinnige grappenmakerij
waarmee kennelijk klassieke muziek aantrekkelijk moet worden
gemaakt.
De tweede dag heb ik niet meer gekeken.

Uitsterven
(28 oktober 2017
)

De tijd vliegt. Ik krijg dat gevoel steeds vaker. Deze week las ik dat het
alweer 66 miljoen jaar geleden is dat de dinosauriërs uitstierven. Ik
wist dat niet. Zo’n oude film is Jurassic Parc nou toch ook weer niet.
Op de lagere school had ik altijd goede cijfers voor ‘kennis der natuur’.
Achteraf begrijp ik dat niet. Ik heb helemaal niet zoveel kennis van de
natuur.
Ik zie niet het verschil tussen een champignon en een giftige
paddenstoel en weet van bomen en planten zelden hoe ze heten. Ja,
ik zie wel wat een wilg is, herken de berk aan zijn witte stam, een roos
kan ik determineren, een hortensia, een tulp en een gladiool, en ik
weet wat een buxus is, een liguster, een laurier, uiteraard, ik moet ze
allemaal van tijd tot tijd snoeien, maar dat is het dan ook zo’n beetje.
Van vogels weet ik vooral dat ze kunnen vliegen. Ik herken een ekster
en een reiger, zie dat een zwaan een zwaan is, en weet dat ik mijn
bakje patat moet beschermen als er meeuwen in de buurt zijn. Maar
vraag me niet wát voor meeuwen het zijn. Als we bezoek krijgen laat
ik altijd trots zien hoeveel zwaluwen we in de nokken van onze woning
huisvesten, en ik krijg dan steevast de vraag of het boerenzwaluwen
of huiszwaluwen zijn.
Ik weet het niet. Wel weet ik dat de beestjes een ontzettend goed
gevoel voor timing hebben, want op een dag, een tijdje geleden,
waren ze opeens allemaal verdwenen. Grote trekdag. De zwaluwen
zorgden er voor dat we weinig hinder hadden van de vliegen, waarvan
ik veronderstelde dat die er dankzij de aanwezige veestapel in groten
getale zouden zijn. Een kenner vertelde dat één zwaluw goed is voor
40.000 insecten per dag. Ik kan het me niet voorstellen, maar het zal
wel. Nu ze vertrokken zijn valt het nog steeds mee met vliegen,
muggen en wespen.
Maar sinds deze week begrijp ik dat. Het aantal insecten in de wereld
is de laatste decennia met 75% afgenomen. En dat is niet de schuld
van die zwaluwen, maar van de mens. Onze insecticiden zouden
daarvoor hebben gezorgd. Er zijn trouwens ook theorieën dat het te
maken heeft met de stikstofuitstoot van het verkeer, energiecentrales
en intensieve veehouderij. Zoals gezegd, ik ben geen natuurkenner,
biologie was niet mijn vak, maar het schijnt dat ik, door alleen maar te
ademen, ook al een vervuiler ben, dus hoe je het ook wendt of keert,
het blijft mede mijn schuld!
Maar er zijn ook goede berichten. Er is weer een wolf gesignaleerd! Ik
dacht dat ik het daar onlangs nog over had gehad op deze plek. Maar
dat blijkt ergens in 2013 geweest te zijn. Zoals gezegd, de tijd vliegt.
Die wolf is nu waargenomen op de Veluwe. Er wordt geadviseerd hoe
schaapherders en andere veehouders daar mee moeten omgaan.
Wildroosters en schrikdraad. En als het beest toch een schaap te
grazen neemt (mooie uitdrukking!), is er een fonds dat de schade
vergoedt.
Want wij, als mensen, voelen  ons schuldig dat de wolf ooit uit ons
land verdween. Alleen al door het feit dat we met steeds meer zijn, en
dus ook steeds meer leefomgeving innemen, was er niet genoeg
ruimte meer voor de wolf. Dus zijn we blij dat hij terug is!
Laten we onszelf maar gelukkig prijzen dat we niet kunnen worden
aangesproken op het verdwijnen van de dinosauriërs, of, iets korter
geleden, de mammoet!  

#Ikniet
(4 november 2017
)

Een dominee had schoon genoeg van die gemeenteleden die precies
aanvoelden voor wie zijn preken bedoeld waren. Hij besteedde
daarom eens zijn overdenking speciaal aan dat fenomeen. Wijzen
naar de ander, de splinter in diens oog zien, maar niet de balk in je
eigen oog. “Het gaat niet over uw broeder of zuster, uw buurman, uw
buurvrouw, het gaat om u zelf!”
Na de dienst teruggekeerd in de kerkenraadskamer kwam hij een
enthousiaste ouderling tegen: “U heeft het ze mooi gezegd!”
In die tijd had je ook van die OQ spotjes. Die waren bedoeld voor
iedereen, ook u!
Met de #MeToo campagne zijn we in een vergelijkbare situatie terecht
gekomen. Het gaat niet om de buurman, het gaat om mij!
Maar toch: het moet niet gekker worden. Ben je blank, van middelbare
leeftijd, dus babyboomer, goed opgeleid en kerklid, en dus al een
uiterst verdachte combinatie, blijk je als man ook nog eens per
definitie een vrouwen verkrachter of op zijn minst aanrander of pleger
van seksuele intimidaties te zijn. En als je je al mocht verbeelden dat
je er niet bij hoort: vergeet het maar. Iedereen is latent een schurk.
Ik wist dat we geneigd zijn tot alle kwaad. En ik wist van de erfzonde.
En ik wil best toegeven dat ik geen heilig boontje ben. Maar ik weiger
om mee te gaan in het zwart-wit beeld dat iedere man in zijn wezen
een misbruiker is.
Al dat #MeToo gedoe komt ook voort, zo beweert iemand in de krant,
uit de seksuele revolutie van de zestiger jaren, die, achteraf vooral
voor mannen (ook dat lees ik) een feest moet zijn geweest. En als je
er niet aan meedeed, maar bijvoorbeeld Turks Fruit van Jan Wolkers
openlijk afkeurde, was je ook nog eens medeschuldig, omdat, dankzij
die afkeuring, je mensen juist prikkelde, excusez le mot, om het te
gaan lezen. Zo lust ik er nog wel een.
Ja, ik kijk graag naar vrouwen. Liefst naar mooie vrouwen. En dankzij
mijn leeftijd is er veel te zien. Toen ik twintig was had ik geen oog voor
veertigjarigen, maar nu ik de zestig ben gepasseerd kijk ik mijn ogen
uit. De doelgroep wordt steeds groter zal ik maar zeggen.
Dat vrouwen mannen uitdagen met hun korte rokjes mag geen excuus
meer zijn. Als er een vrouw tegenover je zit met een diep decolleté
mag je daar vooral niet naar kijken. Maar wat is het doel dan van zo’n
uitsnijding?
Ik maakte in mijn tijd als afdelingshoofd van een muziekschool
regelmatig mee dat de directrice openlijk zei dat ze wel even een mooi
jurkje zou aantrekken als ze iets van een wethouder gedaan wilde
krijgen. 
Wel weer mooi dat al die grote monden, wijzend naar de katholieke
kerk met zijn misbruik, nu allemaal zelf schuldig blijken te zijn. Het
gebeurt niet alleen in de katholieke kerk of in zwaar gereformeerde
gezinnen, maar ook in sportclubs, de televisiewereld, de filmindustrie
en de politiek.
Toch ben ik zo vrij om te veronderstellen dat ik warempel niet de
enige zal zijn die zich niet herkent in het profiel van de wild om zich
heen loerende seksbeluste man. En ja, ook dat wordt in
praatprogramma’s en opiniestukken alvast gedefinieerd als ‘de
ontkennende man’ of iets dergelijks.
Ik ben geen twitteraar, zit niet op Facebook, ik gebruik de hashtag op
mijn toetsenbord alleen als kruis om tonen te verhogen, maar anders
zou ik graag willen pleiten voor #Ikniet!

Hoofd- en bijzaak
(11 november 2017
)

Ik vond het mooi werk. Rekenen. Direct al op de lagere school.
We begonnen, zoals iedereen neem ik aan, met sommen onder de
tien.
7 + 2, 3 + 4, 6 – 1, enzovoort. Op een gegeven moment was er een
opgave waarvan de uitkomst 10 was. Trots was ik dat ik die uitkomst
ook wist te berekenen. Er waren er in de klas niet zoveel die dat lukte!
Een kleine smet op het succes was dat ik in mijn rekenschrift de één
en de nul met zijn tweeën in één hokje had geperst. Dat was niet de
bedoeling. En juf maakte zich daar in mijn zesjarige ogen wel erg druk
om. Ik beschouwde het als een bijzaak. Het ging toch om het resultaat
van de som, niet om de schoonheid van de notatie!
Ikzelf maak me trouwens heel vaak schuldig aan hetzelfde. Ik stoor
me aan taalfouten in teksten, vooral als het om werkwoordsvormen
gaat, en heb moeite de inhoud van een verhaal serieus te nemen als
daar om de haverklap d’s en dt’s verkeerd worden aangewend. Bij
ons op de hbs kon je een onvoldoende voor geschiedenis krijgen als
je in je antwoorden teveel werkwoordsfouten maakte. Dat leverde veel
discussies op. “Geschiedenis is toch geen taalles?”
Vroeger leerde je rekenen door te stampen. Wij zeiden in de klas de
tafels op, in ieder geval van één tot tien, maar misschien nog wel
verder, hoewel ik wel even moet nadenken als me gevraagd wordt
hoeveel bijvoorbeeld  8 x 19 is.
En sommen maken was een abstracte bezigheid: 86 – 31 = ?
Om dat wat leuker te maken (want leuk moet het ook altijd zijn!)
kregen we verhaalsommen, of, zo heetten ze officieel,
redactiesommen. “Arie-Jan rijdt met zijn vader van Rottum naar
Emmen, de afstand is 86 kilometer. Ze hebben er 31 gereden. Hoever
is het nog?”
Maar het probleem van redactiesommen is nou weer dat het begrijpen
van de vraag soms meer moeite kost dan het optellen of aftrekken
van de getallen. Het is ook lastig voor kinderen die niet zo talig zijn of
voor wie Nederlands niet de eerste taal is. Dan is niet rekenen het
probleem, maar lezen, ‘begrijpend’ lezen waarschijnlijk. Er gaan nu
stemmen op om weer gewoon te gaan rekenen, sommen stampen
zonder verhaaltjes. Net zoals wij op de lagere school staartdelingen
maakten, de grootste getallen met elkaar vermenigvuldigden en
leerden wat het Kleinste Gemene Veelvoud is en de Grootste
Gemene Deler. Dan vormt de rekentoets die je moet afleggen om op
een pedagogische academie te worden toegelaten (wel handig als de
aanstaande meester de sommen van de kinderen kan oplossen!)
geen probleem meer.
Ook in het voortgezet onderwijs wordt trouwens een rekentoets
gebruikt. Alleen maakt het daar niet uit of je hem haalt of niet, de
uitslag schijnt (op VMBO en HAVO) niet mee te tellen op het examen!
“Als je hem maar gemaakt hebt.” Het is dus overduidelijk een
bijzaak…
En nou we het toch over hoofd- en bijzaken in het onderwijs hebben:
“Van muziek maken word je slim!” Dat gegeven wordt gebruikt om
mensen over te halen daadwerkelijk muziekles te gaan volgen.
Uiteraard juich ik dat toe. Alleen zou het zo maar kunnen zijn, wat zeg
ik, dat ís ook zo, dat muziek op zichzelf al zo mooi is om je mee bezig
te houden. En dat je daar ook nog slim van wordt is mooi
meegenomen, maar wat mij betreft niet meer dan een bijzaak.

> COLUMNIST
> STARTPAGINA


De nieuwste column :

> COLUMNIST
> STARTPAGINA

Doordraven
(18 november 2017
)

“Het is bij  jou hollen of stilstaan…” Dat kreeg ik nogal eens te horen.
Ik deed er soms lang over om ergens aan te beginnen, maar als ik
dan eenmaal los was, was ik ook niet meer te houden. En dat ‘hollen
of stilstaan’ was volgens mijn moeder een typische Steketee
eigenschap. “Je vader heeft dat ook!”
Of het een typisch Steketee-fenomeen is weet ik niet, maar het klopt
wel. Toen ik eenmaal leerde schaken deed ik dat zo’n beetje dag en
nacht, wat weer ten koste ging van het schoolwerk natuurlijk, en ook
de dag dat ik de smaak van bier leerde waarderen heeft zo zijn
sporen nagelaten. Met orgelspelen ben ik helemaal nooit meer
gestopt.
Ik wou het vandaag hebben over doordraven. Bijvoorbeeld in de weer
oplaaiende Zwarte Pietendiscussie. In onze hoofdstad zijn ze niet
meer zwart, maar de medewerkers van Sinterklaas (knechten mag
niet!) worden uitgedost als Spaanse edellieden uit de 16e eeuw. Van
de regen in de drup.
Het schijnt dat er op het platteland, in de provincie, nog wel Zwarte
Pieten zijn: daar “waar de mensen niet hoog opgeleid zijn, zoals in
Loppersum,” las ik letterlijk in de krant en ik moest denken aan die
studente uit Amsterdam, eerstejaars, die zei dat ze hoogopgeleid was.
“Nog niet!” dacht ik toen.
Ook in onze belastingwetgeving draven we door. En dan heb ik het
niet over mensen die ‘zwart geld’ en ‘wit wassen’ discriminatoire
termen vinden (“Waarom zou zwart fout zijn, en wit goed?”) maar over
het besluit dat grote bedrijven geen belasting meer hoeven te betalen
over dividend. Geen idee wie dat bedacht heeft en waarom. Ik weet
niet eens hoe dividend er uit ziet, zal ik maar zeggen.
Over groot en veel geld gesproken: Een prins, neefje van onze
koning, vindt het heel normaal om meer dan 100 huizen te bezitten in
Amsterdam. Wij zijn bezig één huis te laten bouwen, juist ja, in
Loppersum. Als ik kijk hoeveel tijd je er aan kwijt bent om dat allemaal
te volgen en te regelen, dan kan ik me niet voorstellen hoe dat met
100 woningen moet. Het gaat alleen om geld verdienen, nóg rijker
worden.
Daarom ook laten popsterren als U2 en The Stones hun royalty’s via
een brievenbusfirma in het hoogopgeleide Amsterdam betalen. Met
als excuus dat ze niet bij willen dragen aan de kosten van de
oorlogsindustrie in hun eigen land. Zoiets heet bij ons op het
platteland gewoon een smoes.
Een ander irritant gevalletje doordraven zag ik in een artikel van Pia
Dijkstra. Ze heeft in Den Haag een preek gehouden over de ouder
wordende mens, geen echte preek, het leek een preek, een
lekenpreek noemen ze dat, en kwam met een nieuwe term: Een
biografisch leven naast je biologische leven. Het ene kan eerder
afgelopen zijn dan het andere is zo’n beetje de strekking van haar
betoog waarin ze haar levenswerk, een wetsvoorstel over voltooid
leven, toelicht. Je vraagt je af wat ze zelf nog moet als dat levenswerk
straks voltooid is.
Zij was het ook die zich ontzettend hard maakte voor een algemeen
rookverbod, voor meer orgaandonoren, minder suiker in mijn koffie,
minder zout op mijn uitsmijter, en dat allemaal om ons gezond oud te
laten worden. Maar wat dan, als we inderdaad, in feite door haar
schuld, echt oud zijn geworden? Is dan ons leven biografisch
voltooid?
Ik weet het, ik draaf door, maar dat is soms zo lekker. Hollen of
stilstaan, ik ben een echte Steketee.

Kees Steketee

> COLUMNIST
> STARTPAGINA