artikelen   

>  STARTPAGINA
>  ARTIKELEN

Excelsior, 75 jaar
(29 september 2007)

Hoe ouder je wordt, hoe meer je hebt om op
terug te kijken.
Excelsior, het gemengd koor van
Westeremden, bestaat 75 jaar en heeft dat op
zaterdag 15 september j.l. in de Andreaskerk
aldaar op gepaste wijze gevierd.
Zoals het een koor betaamt gaven ze een
concert en om het allemaal nog feestelijker te maken dan het al was
hadden ze ook de familie Frölich uit Drachten uitgenodigd: deze mensen
opereren onder de naam Hilarus, de Latijnse variant van het woord Frölich,
hetgeen in ieder geval een vrolijke avond beloofde.

Dat werd het wel, hoewel ik de hilariteit die gesuggereerd werd niet tegenkwam bij het braaf
musicerende gezelschap. Eigenlijk was het geen gezelschap maar een aantal losse muzikanten,
vader, zoon, dochter en schoondochter die in verschillende combinaties heel verschillende
muziekjes ten gehore brachten.

Excelsior
Dat gold ook voor het feestvarken van de avond zelf, Excelsior, dat qua leeftijd zijn naam in ieder
geval eer aandoet: die wordt hoger en hoger. Inmiddels dus 75 jaar. Er zijn geen leden meer die de
oprichting hebben meegemaakt maar bij de onvermijdelijke huldiging van de jubilarissen,
compleet met persfotograaf, bondsbobo, insignes en oorkonde, bleek wel iemand al 70 jaar mee te
doen.
Het programma liet een zekere ongecompliceerdheid zien: Je kunt als koor proberen een lijn in je
concert neer te zetten, je kunt ook, en dat deden de Westeremders kennelijk, je map pakken en de
liederen die je het liefst zingt gewoon achter elkaar plakken en, ziedaar: een concertprogramma.
Tussen het bekende en geliefde Veni Jesu van Cherubini en een Overdenking waarvan de
componist niet vermeld werd klonk zo een grappig bedoeld a capella werkje met Italiaanse
muziektermen, op humoristische wijze gezongen, en dito aangekondigd.
Die “Overdenking” trouwens deed me denken aan de muziek die in de zeventiger jaren veelvuldig
door jeugdkoren en gospelgroepen werd gezongen. Het kwam er mooi en muzikaal uit! Het leek me
een van de jongste stukken uit de koormap van Excelsior.
Natuurlijk klonk er ook oudere muziek. Bekende psalmbewerkingen van De Vries en Jellesma die
al 50 jaar op het repertoire staan klonken ook als zodanig.
Ze werden allemaal begeleid door Jack Frölich, die er als Hilarusleider toch bij was, op een digitale
piano. Die klonk niet slecht maar was wel duidelijk herkenbaar als namaak-piano. Ik zou voor een
75-jarig jubileum een echte gehuurd hebben. Het programmaboekje vermeldde toch sponsors
genoeg?

Verstaanbaar
Opvallend vond ik hoe goed alles te verstaan was. Vooral de Nederlandse teksten waren haast
woord voor woord te volgen. Het is ook niet voor niets dat de presentatrice, dochter van een van de
leden, wist te vertellen dat de koorleden liever geen buitenlands zingen. Met het Nederlands
kunnen ze goed genoeg uit de voeten!
Die presentatrice was, dankzij een geluidsinstallatie met een indrukwekkende capaciteit, ook goed
te volgen. Ik vroeg me wel af of de toch al in de kerk aanwezige installatie niet toereikend geweest
zou zijn. Maar die was wellicht niet geschikt om ook de achtergrondmuziek, die voorafgaand aan het
concert werd gedraaid, weer te geven. Na afloop was er gelegenheid het bestuur te feliciteren en
werden er hapjes en drankjes geserveerd. En er werd ook weer achtergrondmuziek ten gehore
gebracht. Toen werd het volume sterker en sterker. Daardoor kon ik maar nauwelijks horen, toen
een koorlid mij een hapje aanbood en ik daarvoor bedankte, dat ze mopperend wegliep: ”Bist zeker
op dieet…”

Anekdotes
De voorzitter, Ina van der Ploeg, had in haar openingstoespraak al wat anekdotes verteld. Om de
dames tijdens de repetities stil te krijgen werd ze aangeraden een breiwerkje mee te nemen. En het
werkte nog ook. En de heren waren blij met hun nieuwe sokken!
Ook vertelde ze over de oorlog, en dat het koor bij de mensen thuis repeteerde. Het harmonium
werd toen steeds op een fietskar heen en weer gesleept.
Een grote bloei beleefde het koor ten tijde van dirigent Werkman: hij was vrijgezel en dat leverde
extra sopranen op.
Sinds 1988 staat de huidige dirigent Hans Berkenbosch voor Excelsior. Wekelijks reist hij vanuit
Finsterwolde naar Westeremden om het koor te dirigeren. De leden overigens reizen ook wat af. Ze
komen voornamelijk niet uit Westeremden, maar uit Huizinge, Kantens, Loppersum, Middelstum,
Stedum, Uithuizen en Uithuizermeeden. Ooit maakte ik, als Middelstumer, mee dat me aan de
deur werd gevraagd donateur te worden van Excelsior. “Maar dat is toch een koor in Westeremden,
we zijn hier toch in Middelstum, en hier hebben we toch het Hippolytuskoor?” zei ik toen. Ik was nota
bene zelf dirigent daarvan! “Ja, maar wij zijn een streekkoor.” antwoordde de Excelsiorcolporteur
toen brutaal. Ik ben geen donateur geworden, ik vond het toen meer een streek van een koor dan
een streekkoor. Achteraf is het natuurlijk vooral vermakelijk en het toont bovendien aan hoe
betrokken de leden bij “hun” Excelsior zijn!

Programma
Zoals gezegd werd er een ongecompliceerd programma gebracht. Zowel qua inhoud als qua
uitvoering, en dat zowel letterlijk als muzikaal. Als van een lied niet direct was te achterhalen wie de
componist was, werd die gewoon niet genoemd. Bij sommige liederen werd vermeld dat ze met
pianobegeleiding werden uitgevoerd, hetgeen ook geschiedde. Bij andere (Groninger liedjes van
o.a. Ede Staal) werd een accordeon genoemd, maar die heb ik niet kunnen waarnemen. Wel
deinde het koor prettig heen en weer toen ze het refrein van “Vrouger” zongen.
Wat het Hilarus ensemble ging doen was helemaal een verrassing. Het enige wat het programma
vermeldde was “optreden van Fam. Frölich”. De eerste keer stond er “Klassiek” achter, de tweede
keer “Musical”. Het werd beide keren klassiek, een beetje Bach, een beetje Mozart, een pavane van
Saint-Saëns (“Moeilijke naam…!” vond de presentatrice), en ook nog twee stukjes van Samuel
Wesley op het orgel. Het klonk allemaal best prettig. Overigens was het aandeel Frölich groter dan
het aandeel Excelsior…

Prikbord
Zoals gemeld heb je na 75 jaar veel om op terug te kijken.
In de kerk was een prikbord opgehangen met een viertal items uit het verleden. Zo was er een
juryrapport uit de tijd dat de club meedeed in de afdeling Uitmuntend van de Zangersbond. Dat
dateerde trouwens uit 1971. Daarna is het er niet meer van gekomen. Ook hing er een actuele foto
van het koor, alsmede een persbericht waarin het concert van 15 september werd aangekondigd,
compleet met een foto van het bestuur erbij.
Verder hing er nog een krantenbericht waarin verslag werd gedaan van het concert bij het 70-jarig
bestaan. Aan de hand daarvan zou het eenvoudig zijn de namen van de jubilarissen te
achterhalen: zij allen waren toen ook al lid, zij het vijf jaar korter. Ik wens ze toe dat ze over vijf jaar
weer allemaal gehuldigd worden.
Wie weet hangt dit verhaal dan ook op het prikbord…

Kees Steketee

>  STARTPAGINA
>  ARTIKELEN